Güçlü El Nino Küresel Ekonomiye Ağır Fatura Çıkarabilir

Pasifik Okyanusu'nun tropikal kesimlerindeki yüzey sularının normalin üzerinde ısınmasıyla ortaya çıkan El Nino iklim olayının bu yıl hızla güçlendiği bildiriliyor. Dünya Meteoroloji Örgütü'nün (WMO) temmuz sonu değerlendirmesine göre ağustos-ekim döneminde güçlü El Nino koşullarının gelişmesi bekleniyor; deniz yüzeyi sıcaklık sapmasının yaklaşık 2,9 dereceye ulaşabileceği ve artışın kasım civarında zirve yapabileceği öngörülüyor. ABD'li NOAA da ekim-aralık döneminde "çok güçlü" seviyeye ulaşma ihtimalini yüzde 90'ın üzerinde, olayın 2027 ilkbaharına kadar sürme ihtimalini ise yüzde 97 olarak hesaplıyor.

El Nino'nun etkileri hava koşullarıyla sınırlı kalmıyor; tarımsal üretim, gıda ve emtia fiyatları, enerji arzı, lojistik ve enflasyon üzerinden küresel ekonomiye geniş çaplı yansıyor. Avrupa Merkez Bankası'nın çalışmalarına göre normal güçte bir El Nino, ortaya çıkışından 6-12 ay sonrasında reel emtia fiyatları enflasyonunu yaklaşık yüzde 3, enerji dışı emtia fiyatlarını ise yaklaşık yüzde 5 artırabiliyor; bu etki 6 ila 16 ay sürebiliyor.

Güçlü bir El Nino'ya geçişin küresel gıda emtia fiyatlarını yaklaşık 2 yıl boyunca yukarı çekebileceği ve fiyat etkisinin yüzde 9'a kadar zirve yapabileceği tahmin ediliyor; bu risk özellikle soya, mısır ve pirinç gibi ürünlerde belirginleşiyor. Dünya Bankası, 2026'da küresel gıda emtia fiyat endeksinin temel senaryoda yüzde 2,5 artmasını beklerken, güçlü ve uzun sürecek bir El Nino'nun yüksek enerji ve gübre maliyetleriyle bu tabloyu daha da ağırlaştırabileceğine dikkati çekiyor. Tarım ürünleri ve enerji fiyatlarındaki böylesi bir dalgalanma, küresel tedarik zincirleri ve navlun maliyetleri üzerinden Türkiye'nin dış ticaretini de dolaylı biçimde etkileme potansiyeli taşıyor.

Kaynak: Anadolu Ajansı