Şanghay İşbirliği Örgütü Ülkeleri Küresel Ekonominin Dörtte Birine Yaklaştı

Ekonomik Araştırmalar ve Reformlar Merkezi'nin (CERR) Şanghay İşbirliği Örgütü'nün (ŞİÖ) kuruluşunun 25'inci yılı dolayısıyla hazırladığı çalışmaya göre, örgüte üye ülkelerin toplam nüfusu yaklaşık 3,4 milyara, birleşik nominal GSYH'si ise 26 trilyon doların üzerine çıktı. Satın alma gücü paritesine göre bakıldığında ŞİÖ ülkeleri küresel GSYH'nin üçte birinden fazlasını oluşturuyor.

2001'de Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan tarafından kurulan örgüt, Hindistan ve Pakistan'ın 2017'de, İran'ın 2023'te ve Belarus'un 2024'te katılımıyla 10 üyeli bir yapıya dönüştü. Başlangıçta bölgesel güvenlik odaklı kurulan ŞİÖ, zamanla ticaret, yatırım, ulaştırma, enerji, teknoloji, tarım ve turizmi kapsayan geniş bir işbirliği platformuna dönüştü.

Üye ülkelerin 2025'teki ortalama büyümesi yüzde 5 civarında gerçekleşerek yüzde 3,4'lük küresel büyümenin üzerinde kaldı; örgüt, dünya kömür üretiminin yaklaşık yüzde 69'unu ve doğal gaz üretiminin yüzde 30'unu karşılıyor. Örgüt içi ihracat 2015-2024 döneminde yaklaşık 2,5 kat artarak 271 milyar dolardan 674 milyar dolara yükseldi; bu ticaretin üye ülkelerin toplam dış ticaretindeki payı da yüzde 8,9'dan yüzde 14,2'ye çıktı.

ŞİÖ üyesi olmayan Türkiye, 2012'den bu yana örgütün "diyalog ortağı" statüsünde bulunuyor ve terörizmle mücadele, enerji, ticaret ve bölgesel bağlantısallık gibi alanlardaki gelişmeleri bu kapsamda takip ediyor. Marmara Üniversitesi'nden Prof. Dr. Emel Parlar Dal, örgütün genişlemesinin Batı merkezli düzene doğrudan bir alternatif blok olarak görülmemesi gerektiğini, son genişlemenin daha çok Avrasya'daki aktörler arasındaki denge arayışını yansıttığını değerlendirdi. Örgüt içi ticaretin bu denli büyümesi, Türkiye'nin bölgesel tedarik zincirleri ve dış ticaret stratejisi açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişme olarak öne çıkıyor.

Kaynak: Anadolu Ajansı