'Mega El Nino' Küresel Emtia Piyasalarında Oynaklığı Artırabilir
Uzmanlar, okyanus sıcaklıklarındaki 2 derecenin üzerindeki artışla tanımlanan 'Mega El Nino'nun tarım emtialarında arz endişelerini derinleştirerek fiyat oynaklığını artırabileceğini belirtiyor.
Okyanus yüzey sularının normalin üzerinde ısınmasıyla ortaya çıkan El Nino, kuraklık, sel ve aşırı sıcaklıklar yoluyla tarım ürünlerinde arz endişelerini tetikleyerek emtia piyasalarını etkileyen önemli faktörlerden biri olmaya devam ediyor. Isınmanın 1 derece civarında kalması "El Nino", 1-2 derece arasında olması "Süper El Nino", 2 derecenin üzerine çıkması ise "Mega El Nino" olarak adlandırılıyor. Uzmanlar, en son 1877'de görülen Mega El Nino'nun bu yıl yeniden etkili olabileceği uyarısını yapıyor.
El Nino kaynaklı endişelerin etkisiyle uluslararası piyasalarda bu yıl buğday fiyatları yüzde 40'ın, mısır fiyatları yüzde 22'nin, soya fasulyesi fiyatları yüzde 26'nın, şeker fiyatları yüzde 20'nin ve pirinç fiyatları yüzde 45'in üzerinde yükseldi. Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, haziran ayından itibaren tarım ürünlerinde volatilitenin belirgin biçimde arttığını, özellikle pirinç, pamuk, kakao, kahve, mısır ve buğdayda sert yönlü hareketler görüldüğünü ve bunun temel nedeninin El Nino olduğunu belirtti.
Ergezen, El Nino'nun endüstriyel emtialardaki fiyat hareketlerini de zaman zaman olumsuz etkileyebildiğini, özellikle sıcaklık artışlarının üretim tarafında gecikmelere yol açtığını ve bunun Afrika ile Avustralya'daki maden üretimini olumsuz etkileyebildiğini söyledi. Ergezen'e göre El Nino'nun 2027'nin başına kadar sürmesi zaten bekleniyordu; Mega El Nino ihtimali ise bu sürecin ilk çeyreğin sonuna doğru uzamasına yol açabilir.
Başta tahıl ve yağlı tohumlar olmak üzere birçok tarım ürününde net ithalatçı konumunda bulunan Türkiye açısından bu tablo, girdi maliyetleri ve dış ticaret dengesi üzerinde ek bir risk unsuru oluşturuyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı
