Hürmüz Rotasında Tanker Navlunu 5 Katına Çıktı, Suudi Arabistan Petrolde İndirime Gitti
Basra Körfezi-Çin hattında çok büyük ham petrol tankerlerinin navlunu savaş öncesine göre yaklaşık yüzde 406 yükseldi. Yüksek taşıma maliyetleri Suudi Arabistan'ı kasım ayı satış fiyatlarında indirime itti.
Baltic Exchange verilerine göre Basra Körfezi'nden Çin'e uzanan TD3C rotasında çok büyük ham petrol tankerlerinin ton başına navlun bedeli, ABD-İran Savaşı öncesindeki son işlem günü olan 27 Şubat'ta 45,42 dolardı. Eylül sonunda bu rakam 229,76 dolara çıktı. Taşıma maliyeti böylece yaklaşık yüzde 406 artarak 5 katına ulaştı.
Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol ve petrol ürünlerinin yaklaşık yüzde 80'i Asya'ya gidiyor. Çin de dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı olduğu için bu rotadaki fiyat artışı, Basra Körfezi petrolünün Asya pazarındaki rekabet gücünü doğrudan etkiliyor.
Navlun artışı Boğaz'dan geçmeyen güzergahlara da yayıldı. Umman Körfezi-Çin hattındaki TD34 rotasında ton başı bedel, göstergenin yayımlanmaya başladığı 26 Mart'taki 36,78 dolardan eylül sonunda 140,02 dolara çıkarak yaklaşık 3,8 katına ulaştı. Hürmüz'den geçen rota, geçiş gerektirmeyen rotaya göre yaklaşık yüzde 64 daha pahalı.
Maliyet baskısı fiyatlamaya da yansıdı. Suudi Arabistan kasım ayı resmi satış fiyatlarında Arab Light petrolünü bir önceki aya göre varil başına 3 dolar ucuzlattı ve Umman/Dubai gösterge fiyatının 5 dolar altına çekti. Bu iskonto, Haziran 2020'den bu yana en yüksek seviye oldu. Saudi Aramco'nun Umman açıklarından yüklenen bazı kargolarda varil başına yaklaşık 9 dolara varan indirimi değerlendirdiği de belirtildi.
Deniz taşımacılığındaki bu tablo, enerji ve yük taşıyan işletmeler açısından Hürmüz kaynaklı aksamaların maliyetinin navlun piyasasından küresel ticarete yayıldığını gösteriyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı
