DOA Sistemi, İçecek Ambalajı Ham Madde İthalatını Yüzde 35-40 Düşürecek

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA), içecek ambalajlarının geri dönüşümünü artırmak amacıyla devreye aldığı Depozitolu Ambalajlar (DOA) Sistemi'nin ithalata etkisine ilişkin ilk verileri paylaştı. TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, Türkiye'de her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının atığa dönüştüğünü, büyük kısmının geri kazanılamaması nedeniyle hem doğal kaynak hem de ekonomik değer kaybı yaşandığını belirtti.

Öztürk'e göre sistem tam kapasiteye ulaştığında içecek ambalajı üretiminde kullanılan ham maddenin ithalatı yüzde 35-40 oranında azalabilir; bunun, geri dönüşümle elde edilecek ikincil ham maddenin yurt dışından temin edilen malzemenin yerini almasıyla mümkün olacağı belirtiliyor. Bugüne kadar 482 yetkilendirilmiş içecek üreticisi sisteme katılırken, sistemde kayıtlı ambalajlı içecek sayısı 3 bin 673'e ulaştı.

İlk 10 günlük dönemde vatandaşlar yaklaşık 20 milyon ambalajı depozito iade makineleri veya manuel noktalar üzerinden sisteme geri kazandırdı; her iade edilen ambalaj için 1 lira teşvik ödeniyor ve mobil uygulamaya kayıtlı kullanıcı sayısı 2 milyonu geçti. Entegrasyona yaklaşık 2 bin 500 iade makinesiyle başlanırken hedef, sistem olgunlaştıkça ülke genelinde 20 bin makineye ve 2027 sonunda yaklaşık 30 bin manuel iade noktasına ulaşmak; market, bakkal ve büfelerin de yıl sonuna kadar kademeli olarak sisteme dahil edilmesi planlanıyor.

Öztürk, sistemin kamu bütçesinden değil, genişletilmiş üretici sorumluluğu modeli kapsamında piyasaya ambalajlı ürün süren firmalardan sağlanan finansmanla yürütüldüğünü, devletin burada düzenleyici ve denetleyici otorite rolünü üstlendiğini vurguladı.

Ambalaj ham maddesindeki ithalat bağımlılığının azalması, içecek üreticilerinin tedarik zincirini yerlileştirmesine ve döviz bazlı maliyet riskini sınırlamasına katkı sağlayabilir.

Kaynak: Anadolu Ajansı